Došlo je vreme da jedan od naših najzapaženijih izleta iznenađenja ponovo ugleda svetlost dana i doživi svoju reprizu!
Ovo je tematski izlet na kome ćemo ove zlatne jeseni, napojiti svoju dušu na najbistijim izvorištima srpske državnosti i pravoslavne duhovnosti, obilazeći sveta mesta i pešačeći putevima i stazama kojima su hodili i gradili svoju državu i svoje svetinje srpski kraljevi i sveci.
Prvog dana hodaćemo PUTEVIMA SRPSKIH KRALJEVA, obilazeći srpske srednjovekovne svetinje, manastire ŽIČA, STUDENICA I SOPOĆANI, ali i STARI RAS, GRADINU NA PAZARIŠTU I IZVOR REKE RAŠKE.
Manastir Žiča, prvo sedište samostalne Srpske arhiepiskopije od 1219. godine, podigli su Stefan Prvovenčani i Sveti Sava. Žiča je mesto krunisanja svih srednjevekovnih srpskih kraljeva iz loze Nemanjića, zbog čega je poznata i kao “manastir sedam kraljeva.”
Manastir Studenica je najznačajnija zadužbina Stefana Nemanje, u kome su svoje večno konačište našle njegove mošti, kao i mošti Stefana Prvovenčanog. U njemu je Sveti Sava napisao Studenički tipik.
Manastir Sopoćani, koji je dobio ime po sopotu reke Raška, zadužbina je kralja Uroša I Nemanjić, u kome je i sahranjen, kao i njegova majka Ana Dondolo, a u njemu su jedno vreme počivale i mošti Stefana Prvovenčanog. Svetsku slavu su mu donele freske koje se smatraju najlepšim dostignućima vizantijskog i evropskog slikarstva 13.veka, među kojima je najpoznatija “Uspenje Presvete Bogorodice!”.
Nakon što posetimo manastire Žiču, Studenicu i Sopoćane, imaćemo zadovoljstvo da pustimo svoje korake od izvora reke Raška, (gde su prvi put u podzemni tok reke Raške ušli inženjeri i geometri 1948.godine), po kojoj je srpska srednjevekovna država i dobila ime, do Starog Rasa – Gradine na Pazarištu.
Gradina na Pazarištu je utvrđenje, nadomak Novog Pazara, na visini od 790m čiji je sadašnji oblik dobilo 1149.g. i u kome se nalazilo središte srpskih vladara i centar države. Pećinski manastir sa crkvom na Gradini, vezuje se za Velikog župana Stefana Nemanju. Ostaci fresaka, crkve, nekropole ukazuju da je manastir postojao dosta dugo i da je već u 12.veku bio značajno duhovno središte, ali i za vreme turske vlasti.
“Stari Ras sa Sopoćanima” nazali se na UNESKOVOJ listi svetske baštine, zajedno sa Đurđevim stupovima, Petrovom crkvom i Studenicom.
Drugog dana očekuje nas planinarska poslastica, jer ćemo hodati STAZAMA SVETOG SAVE, pešačeći iz Novog Pazara, do CRKVE SVETIH APOSTOLA PETRA I PAVLA, a potom i do MANASTIRA ĐURĐEVI STUPOVI i DEŽEVE.
Crkva Svetih apostola Petra i Pavla u Novom Pazaru, (UNESKOVA lista svetske kulturne baštine, u sklopu celine “Stari Ras i Sopoćani”), poznatija kao PETROVA CRKVA je najstariji sačuvani spomenik crkvene arhitekture u Srbiji. U njoj su se održavali srpski državni sabori u 12. veku i po pravoslavnim običajima kršten Stefan Nemanja.
Univerzalne vrednosti manastira Đurđevi Stupovi zaslužuju zaštitu na dobrobit čitavog čovečanstva, zbog čega se i nalazi na UNESKOVOJ listi svetske baštine. Jedan je od najstarijih srpskih manastira i najznačajnije delo raške graditeljske škole. Zadužbina je velikog župana Stefana Nemanje i u njemu je sahranjen kralj Stefan Dragutin.
Deževa je nekad bila centar državnosti i mesto u kome se nalazio dvor župana Stefana Nemanje i u kome je takođe moguće da je rođen Sveti Sava. Deževa je i mesto srpske sabornosti, u kojoj je 1282.g. kralj Dragutin predao vlast svom bratu Milutinu (Deževski sabor). U njoj se nalazila Saborna crkva Nemanjića, danas hram Svetog Save, obnovljen povodom obeležavanja 850 godina od njegovog rođenja.
Takođe, posetićemo i MIŠČIĆE, za koje se veruje da su bili mesto rođenja Svetog Save.
Na ovom izletu nećemo prebrojavati kilometre i visinske razlike, niti ispenjane planinske vrhove. Naši koraci imaće poseban značaj na stazama i putevima kojima ćemo se kretati. Posle ovog izleta, mislićemo drugačije o nama samima. Mislićemo lepše o našoj divnoj zemlji i njenoj bogatoj istoriji.
