Ako još niste stigli da istražite banatske dvorce, idemo na melemno pešačenje stazama vojvođanskih plemića!
Našu znatiželju ovog zimskog dana usmerićemo na dvorce južnog Banata, koji još uvek čuvaju spomen na vreme sa kraja 19. veka, kada su bogati vojvodjanski baroni i vlastelini svoj prestiž pokazivali gradnjom otmenih i raskošnih rezidencija i zdanja, dok su ih okruživali prizemni kućerci i udžerice.
Prvi dvorac na našem putu biće dvorac Damaskin – Dundjerski u Hajdučici, u opštini Plandište, okružen, malenim jezercetom zvanim “Ribnjak” i stoletnim parkom, koji je jedan od najlepših primeraka vrtne umetnosti u Vojvodini.
Ištvan Damaskin je krajem 19. veka, osnovao selo Hajdučica, a potom je ovaj strastveni kockar, zbog dugova svoje imanje zajedno sa dvorcem, parkom, vinogradom, voćnjakom i šumom prodao za 960.000 zlatnika porodici Dunđerski. Lazar Dunđerski je ovaj dvorac kasnije u miraz dao svojoj ćerki Olgi.
Put nas dalje vodi u mesto Stari Lec, (Plandište) gde ćemo nasipom reke Brzave pešačiti oko 2km, da se divimo još jednom dvorcu. Dvorac Jagodić je sagradila porodica Petra Jagodića, davne 1835. godine. Jagodići su bili istaknuti članovi Matice srpske i uticajna porodica u Vojvodini. O njima je nedavno prikazivana i TV serija, jer je ova porodica značajna za kulturnu istoriju srpskog naroda u Vojvodini.
U istom mestu nas očekuje i pešačenje do dvorca Kapetanovo, (Plandište) koji je prema predanju sagradio vlastelin Bela Botka 1904. godine. Kažu da je voleo kocku i žene, pa je zbog ljubavi prema kocki, izgubio dvorac, ali i svoju ženu, koja se zbog gubitka i neprihvatanja spalila na jednoj od kula na dvorcu. Dvorac je dobio naziv Kapetanovo, po poslednjem vlasniku Milanu Kapetanov, koji je dvorac dobio ženidbom sa kćerkom Franca Maja.
Očekuje nas još jedan dvorac u mestu Konak, u opštini Sečanj. Njega je 1898. godine izgradio baron Ladislav Daniel iz jermenske veleposedničke porodice. U dvorcu se nalazi osnovna škola”Vuk Karađžić”. I danas vidljiva lepota dvorca, sa okolnim zgradama i parkom sa retkim stablima raznih egzotičnih vrsta drveća, lagano propada zbog neredovnog održavanja.
Ovi dvorci, kao zaštićeni spomenici kulture, čekaju bolje dane i staru slavu, tako da u njih ne možemo ulaziti, već ćemo im se diviti, obilazeći oko njih i prolazeći kroz njihove parkove.
Jedinstveni prirodni dragulj banatske ravnice je svakako slano jezero Rusanda, (Opština Zrenjanin) čija je voda slanija od morske vode! Park prirode Rusanda je značajno slatinsko stanište, koje predstavlja prirodno bogatstvo ogromne važnosti.Dno jezera je prekriveno lekovitim blatom, koje se još od 1867. godine koristi u terapeutske svrhe.
Melemno pešačenje sveukupno oko 10-tak km začinićemo u starom selu uzbudljive istorije, Melencima, nastalom na staroj pustari, u aluvijalnoj ravni Tise, u čijem se ataru i nalazi banja Rusanda. Nema Banata bez mlinova, pa ćemo u Melencima obići još jedan spomenik culture – Bоšnjаkоvu vеtrеnjаču, ili mlin nа vеtаr, koja je pоdignutа nа pеrifеriјi sеlа, krај putа zа Bаšаid, 1899. gоdinе!
